Słownik winiarski
(fr. Appellation) – prawnie określony obszar uprawy winorośli, regulujący nie tylko pochodzenie, ale też zasady produkcji wina, dozwolone odmiany i minimalne standardy jakości. Zasięg apelacji może obejmować cały region (np. Bordeaux, Rioja) lub precyzyjnie wskazywać pojedynczą winnicę o unikalnym charakterze (np. Les Pucelles 1er Cru w Burgundii).
Nazwy odnoszące się do producenta wina. W Bordeaux tradycyjnie stosuje się określenie château, w Burgundii – domaine. W Szampanii mówi się o „domach szampańskich” lub growerach, gdy chodzi o winiarzy korzystających wyłącznie z własnych winogron.
Jedna z trzech najważniejszych instytucji edukacyjnych winiarskiego świata (obok WSET i MW), specjalizująca się w szkoleniu sommelierów. Program składa się z czterech etapów, a tytuł Master Sommeliera uchodzi za jeden z najtrudniejszych do zdobycia. Na świecie jest zaledwie ok. 300 osób z tym wyróżnieniem.
Przelanie wina z butelki do karafki w celu napowietrzenia młodych win lub oddzielenia dojrzałych win od naturalnego osadu. Może pozytywnie wpływać na aromat i smak.
Proces ewolucji wina po fermentacji, zachodzący w beczkach (zwykle do 2 lat) i butelkach (od kilku miesięcy do kilkudziesięciu lat). Wraz z czasem kolor wina blednie, a świeże aromaty ustępują nutom skóry, tytoniu, suszonych owoców i przypraw. Tylko nieliczne wina faktycznie zyskują na długim dojrzewaniu.
Alternatywne wino producenta, powstające z owoców spoza głównej selekcji lub z młodszych winnic. Popularne w Bordeaux, ale spotykane też w innych regionach. Jest tańsze i szybciej gotowe do picia, zachowując przy tym charakter stylu producenta.
System sprzedaży (głównie w Bordeaux) polegający na oferowaniu win jeszcze przed butelkowaniem. Daje producentom szybki dostęp do kapitału, a kupującym – możliwość nabycia wina w teorii w lepszej cenie, choć opłacalność tego modelu w ostatnich latach jest dyskutowana.
Owad, który w XIX wieku zniszczył większość europejskich winnic, żerując na korzeniach winorośli. Ratunkiem było szczepienie winorośli na odpornych podkładkach amerykańskich. Ocalałe przedfilokseryczne krzewy są dziś rzadkością i dają wyjątkowo cenne wina.
Wina o szczególnej wartości kolekcjonerskiej, inwestycyjnej lub aukcyjnej. Pochodzą z uznanych regionów i od producentów o wysokiej reputacji, cechują się ograniczoną dostępnością i obecnością na rynku wtórnym.
Małoskalowi producenci szampana, którzy wytwarzają wina wyłącznie z winogron pochodzących z własnych winnic. Coraz częściej ich butelki dorównują, a nawet przewyższają cenowo najsłynniejsze domy szampańskie.
System porządkowania win w danym regionie, oparty na jakości winnic, producentów lub miejscowości. Określenia takie jak Grand Cru czy Premier Cru wskazują pozycję w hierarchii, ale w różnych regionach jeden producent może mieć wina z różnych poziomów klasyfikacji.
Wpływowe postacie w branży, których noty służą jako punkt odniesienia dla jakości i ceny wina. Do najbardziej znaczących należą Neal Martin, William Kelley, Antonio Galloni, Jancis Robinson i James Suckling; w przeszłości dominującą rolę pełnił Robert Parker, którego uważa się za najbardziej wpływowego krytyka w historii.
Nazwy butelek większych niż standardowe 0,75 l, czyli: magnum (1,5 l), double magnum (3 l), jeroboam (5 l), imperial (6 l) i inne. Każdy format ma tradycyjną nazwę i specyfikę przechowywania.
Prestiżowy tytuł nadawany przez The Institute of Masters of Wine, skierowany głównie do osób związanych z handlem winem. Jest odpowiednikiem Master Sommeliera, ale obejmuje szersze spektrum branży. Na świecie jest ok. 400 osób z tym tytułem.
Tradycyjny pośrednik w Bordeaux, kupujący wino od producentów i sprzedający je dystrybutorom oraz sklepom na całym świecie. Kluczowy element tamtejszego systemu handlu winem.
Szlachetna pleśń, która wysusza winogrona, koncentrując w nich cukry, kwasy i aromaty. Wykorzystywana do produkcji najwybitniejszych win słodkich (Tokaj, Sauternes).
Kluczowe elementy przy ocenie wartości win na rynku wtórnym. Wina muszą mieć udokumentowane źródło i historię przechowywania w optymalnych warunkach, co często potwierdzają certyfikaty, ekspertyzy domów aukcyjnych lub odpowiednio przygotowanych specjalistów z branży.
Rok zbioru winogron, wpływający na styl, jakość i cenę wina. Warunki pogodowe danego roku mogą sprawić, że wina będą lekkie lub pełne, a roczniki określa się jako słabe, udane lub wybitne.
Standardowa forma pakowania win klasy fine wine. Najczęściej spotyka się skrzynki na 6 lub 12 butelek 0,75 l. OWC (Original Wooden Case) oznacza oryginalną drewnianą skrzynkę producenta.
Tradycyjny podział win według pochodzenia: Stary Świat to głównie Europa, a Nowy Świat – m.in. USA, Ameryka Południowa, Australia, Nowa Zelandia. Dawniej wiązał się z różnicami stylu, dziś granice te są coraz mniej wyraźne.
Wina z Toskanii oparte na międzynarodowych odmianach, powstałe wbrew lokalnym regulacjom. Pierwszym i najsłynniejszym przykładem jest Sassicaia (1970). Najczęściej powstają w rejonie Bolgheri.
Francuskie określenie oznaczające unikalny zespół czynników środowiskowych – gleby, klimatu, ekspozycji – wpływających na charakter wina. Obecnie coraz większy nacisk kładzie się na wierne oddanie cech terroir w butelce.
Porównanie kilku roczników tego samego wina. Umożliwia poznanie wpływu rocznika i ewolucji stylu producenta. Popularna forma degustacji i sposób prezentacji kolekcji.
Wada wina spowodowana obecnością związków powstających w korku naturalnym, objawiająca się zapachem mokrego kartonu. Wino z tą wadą jest wadliwe i powinno zostać wymienione przez sprzedawcę lub w restauracji.